Joanne of Arc

Ika-23 ng Hunyo rin noon, ilang linggo pa lang ang lumipas mula nang magsimula ako sa kolehiyo. Ito ang unang beses na dadalo ako sa pagtitipon ng lahat ng iskolar sa unibesidad na aking pinapasukan. Para sa isang freshman na tulad ko ay isang kamangha-manghang pagkakataon ang pagsasama-sama ng lahat ng matatalino at magagaling sa buong pamantasan, mga nagmula sa iba't-ibang college -- Accountancy, Science, Mass Com, Business, Engineering, etc. Pero ano ba ang ginagawa ko dito? Hindi ito ang plano ko noong nasa high school pa lamang ako. Dapat ay nasa ibang lugar ako ngayon, sa Kalayaan! Natapos ang pagtitipon at pareho kaming nahalal bilang miyembro ng executive board ng Kapatiran. Doon kami ay nagkakilala.

Tahimik ko syang pinapanuod noong gabing iyon pagkabalik sa Bulwagan ng Unyon ng Mag-aaral para sa aming unang pagpupulong. Isa sya sa mga makakasama ko halos araw-araw sa aking bagong tambayan. Lumipas ang mga araw at unti-unti ko syang nakilala. Sa kabila ng kanyang balingkinitang katawan ay nagtatago ang isang mabangis na pusa. Minsan lamang sya magsalita pero hindi mo pwedeng balewalain ang mga ideyang sinasabi ng kanyang mga mapupulang labi. Hindi mo mapipigilang tumigil sa iyong ginagawa at lumingon kapag narinig mo ang kanyang mahinahon pero intimidating na boses. Minsan ay mag-aalangan kang tumabi sa kanya dahil makinis at maputi nyang kutis. Kaya nyang sindakin ang sinuman gamit ang kanyang mapanlisik na mata. Isa sya sa mga nangunguna sa kanilang batch. Hindi sya nawawala sa listahan ng mga top tuwing departmental exam.

Pareho kaming naging aktibo sa lahat ng proyekto ng Kapatiran sa buong taon na iyon. Lagi kaming tumatambay sa OSFA pagkatapos ng aming klase.
Hindi na namin maalala kung anu-ano ba ang mga napag-uusapan namin tuwing magkikita kami o kung nagkasama ba kaming kumain ng refillable lugaw sa loob ng Teresa pero alam namin na noong panahong iyon ay nagkakasundo na kami. Pagkatapos ng aming term ay muli kaming nahalal bilang miyembro ng executive board pero this time hindi na kami masyadong naging active. Paminsan-minsan na lang kami nagkikita. Noong huling taon naman nya sa kolehiyo ay nag-LOA pero tuloy-tuloy parin ang communication namin, minsan rin naman dumadalaw ako sa OSFA. Katulad ng inaasahan, nagtapos sya na "Cum Laude" sayang nga kinulang ng 0.04 ang kanyang final grade para makapasok sa Magna Cum Laude.

Saka pa lang kami nagkita makalipas ang halos tatlong taon. Dahil pareho kaming nagtatrabaho sa Makati ay naging mas madalas ang aming pagkikita dito ay mas lumalim ang aming pagkakaibigan. Sya ang movie buddy ko pero minsan ay mag-isa akong nanunuod ng pelikula dahil sobrang busy sya sa trabaho at kapag free na sya ay pipilitin naman nya akong samahan syang panuorin ang pelikulang napanuod ko na kaya ayun minsan natutulog na lamang ako sa sinehan. Sya rin ang food buddy ko kahit na mahilig sya sa prawn at ayaw ko naman dahil sa amoy at kumakati yung labi ko tuwing kumakain ako nito. Natatawa na lamang kami kapag napagkukwentuhan namin ang napakaraming bagay, pagkain, at paniniwala na hindi namin pinagkakasunduan subalit sa kabila nito ay nananatili pa rin kaming malapit na magkaibigan. Nakakatawa rin na tuwing sasabihin ko sa kanya ang planong gawin o puntahan ay hindi natutuloy kaya saka ko na lamang ikinukwento sa kanya ang mga ginawa ko. Maganda na rin yun dahil minsan may mga kagaguhang gusto kong gawin pero alam kong makakasama iyon sakin kaya sinasabi ko kanya para hindi na yun matuloy.

Alam nya lahat ng mga katarantaduhang ginagawa ko pati mga paglalaro ko sa buhay. Alam nya ang galit ko sa mundo at sa mga tao. Alam nya ang pangalan ng bawat taong nakasama ko at pinagalayan ng aking atensyon. Alam nya ang aking mga kabiguan at kasama ko syang nagdiriwang sa aking mga tagumpay.


#######################################

Ngayon ay ang ika-walong taon ng aming pagkakaibigan.

Morphine

Virginia.

Ito ang sagot sa tanong na nagpapanalo ng isang milyong piso sa isang science high school student na sumali sa Game KNB? kanina. Nakakatuwang isipin na sa edad nyang iyon ay nanalo na sya ng ganoon kalaking halaga. Matapos ihayag ni Kris na tama ang sagot at nanalo na yung bata ng isang milyon ay ipinakita naman sa TV ang ina ng bata na lubos ang kasiyahan. Sobra akong nadala ng mga sumunod na sinabi ni Kris, "Masayang-masaya tayo sa mga ganitong klaseng achievements pero ang ating ina ay ten times ang kasiyahang nararamdaman para sa tagumpay ng isang anak."

Naalala ko na dati pa akong gustong pasalihin ng Nanay ko sa Game KNB? dahil lagi ko daw nasasagot ang mga tanong sa game show na yun. Naisip ko kanina na kung ako siguro ang nasa katayuan ng batang yun marahil ay ang Nanay ko na ang pinakamasayang ina sa buong mundo. Marahil proud na proud sya sa naabot ko. Marahil yayakapin nya ako ng mahigpit at ipagsisigawan nya na "Anak ko ito!!"

Napakarami kong gustong ibigay sa Nanay ko. Gusto kong maranasan nya ang maalwan at masaganang pamumuhay. Gusto kong tingalain at kainggitan sya ng lahat ng mga ina sa mundo dahil sa pagkakaroon nya ng isang matagumpay at mapagmahal na anak. Nais kong maranasan nya ang buhay ng mga mayayaman naming customer. Nais kong mabili nya ang anu mang bagay na magustuhan nya at mapuntahan ang mga magagandang lugar na gusto nyang mapuntahan.

Dati ay madalas na sinasabi ng Nanay ko na nakakaawa daw ang Lola ko. Namatay daw sya na hindi man lang nakaranas ng maayos at maalwang buhay. Maya-maya ay mapapansin ko na lamang na unti-unti nang tumutulo ang kanyang mga luha. Kung iisipin, nakaka-awa talaga ang Lola ko. Namatay syang nakaratay sa kama. Hirap na hirap.

Halos lumaki ako sa piling ng Lola ko. [Ako ang paborito nyang apo.] Sya ang nagpaanak sa Nanay ko kaya Sya rin marahil ang unang taong nakita ko noong isinilang ako. [Ang Lola ko rin ang nagbigay sakin ng pangalan ko. Bukod sa deformity ko ay napakasakitin ko noong bata pa ako. Palitan daw sila ng Nanay ko sa pagkandong sa akin dahil lagi akong umiiyak sa tuwing ibababa sa kama.] Anim na taon na ako noong lumipat kami mula sa Pulo papunta sa bayan para sa aking pormal na pag-aaral. Naiwan namin doon sa isla ang Lolo't Lola ko pati na ang iba kong mga tito at tita. Ngunit kahit na ganoon ay bumabalik pa rin ako tuwing bakasyon. At doon ay mas marami pang ala-ala ang aking nabuo kasama ang Lola ko. Pagka-kain naming ng agahan ay sisimulan na naming walisan ang buong paligid ng bahay pa punong-puno ng dahon mula sa mga punong nakatanim sa paligid. Pagkatapos nito ay didiligan naman namin ang iba't-ibang uri ng halaman na inaalagaan ng Lola ko. Pagdating naman ng tanghali ay magkatabi kaming nahihiga sa may silong [ng bahay] habang nakikinig sa mga drama sa radyo. Minsan naman ay doon kami nahihiga sa kubo na malapit sa dagat dahil doon ay mas malamig ang ihip ng hangin. [Madalas na pinakikinggan namin noon ay si Tiya Dely at pagkatapos naman nito ay ang "Ito ang Palad Ko" -- Ang theme song ng programang ito ay ang kanta ni Kenny Rankin na "What Matters Most" kaya tuwing maririnig ko ito ay hindi ko mapigilang maluha dahil naaalala ko ang Lola ko.] Sa hapon naman ay pumupunta kami sa gubat upang manguha ng tuyong kahoy na gagamiting panggatong sa pagluluto. Kapag gabi naman ay nakikinig kami kay Ka Ernie Baron sa radyo hanggang sa ako'y makatulog na nakayakap sa aking mahal na Lola at hinahayaang punuin ang ilong ko ng mahalimuyak na amoy ng Lola ko na dulot ng bughaw na Johnson's Baby Powder na halos ipaligo nya sa kanyang katawan. Minsan naman ay may mga araw na mag-isa akong natutulog dahil sumundo sa Lola ko para magpa-anak ng isang bagong inang punong-puno ng mga pangarap para sa kanyang sanggol na isinilang.

Kapag malapit na ang Mahal na Araw ay pumupunta kami ng Lola ko sa tuklong tuwing hapon. Panata nya ito sa Nuestra Senora de Milagrosa, ang patron namin sa isla. Pagkagaling sa tuklong ay titigil muna kami sa isang taniman ng kamoteng kahoy upang magbunot ng mga tumutubong damo. Kahit na masakit na ang akong mga kamay at tagaktak na ang pawis ay akin pa ring tinitiis ang hirap, mahil ay dahil sa takot na mapagalitan o dahil sa pagmamahal sa aking Lola.

Madalas ay kami lamang dalawa ng Lola ko ang nasa bahay, wala si Lolo dahil nandun sya sa sugalan. Minsan kapag umuuwi sya ay nag-aaway lang sila ni Lola. Isang beses nga noong mag-away sila ay tinaga ni Lolo yung kawayang poste sa balkon ng bahay habang isinisigaw ng Lola ko na sobrang hirap lang ang dinanas nya sa piling ni Lolo.

Hindi naging maswerte si Lola sa kanyang mga naging anak lalo na kay Tita Thelma. Si Tita Thelma ang pilit na iginapang ni Lola para makatapos ng kolehiyo. Minsan ay naikwenyo ni Lolo na noon daw ay kahit madaling araw pa lamang ay nanghuhuli na ng isda si Lola, tinitiis nya ang lamig ng tubig upang may mapipangtustos lamang sa pag-aaral ni Tita Thelma. Kahit na nakatapos sya ng pag-aaral at nakapasa so board exam [para maging Chemical Engineer] ay hindi pa rin nya naiahon sa kahirapan sina Lola dahil sa maaga nyang pag-aasawa. Sigurado akong sobra-sobrang hirap ng kalooban ang naranasan noon ni Lola. Napakasakit isipin na ang taong inaasahan mong makakatulong sa'yo upang wakasan ang iyong paghihirap ay bigla na lamang mawawala kasama ng iyong pangarap ay pag-asa.

Grade 5 na ako nang makaranas ng sobrang pananakit ng katawan, lalo na ang parteng likuran, ang Lola ko. Ang pananakit na ito ay lalong lumala [nang lumala] na naging sanhi ng pagkaratay nya sa kama. Dinala sya sa iba't-ibang doktor pati na sa mga albularyo kung saan-saan ngunit walang nagawa ang mga ito sa sakit ng Lola ko. Dumating ang araw na hindi na nya kami makilala kahit na ang mga anak nya. Marahil ay sanhi ito ng mga gamot na iniinom nya. Madalas ay si Nanay ang nag-aalaga sa kanya at minsan naman ay tumutulong ako. Kitang-kita ko ang hirap na dinadanas ng Lola ko habang nakaratay at unti-unting binubura ng gamot ang kanyang mga ala-ala. Umaga noong ika-siyam ng Mayo, 1997 nang bawian ng buhay ang Lola ko. Napakalalim na kalungkutan ang bumalot sa aking noong umagang iyon..wala na ang Lola ko..lumaya na sya at sa wakas ay natapos na rin ang kanyang paghihirap..

Natapos ang Game KNB habang tuwang-tuwa ang batang nanalo samantalang ang kanyang ina naman ay abo't langit ang tuwa at pasasalamat at sa kanyang mata'y dinig na dinig mo ang kanyang sigaw.. "ANAK KO ITO!!"

Pinatay ko na ang telebisyon at naglakad patungo sa aking silid at isinara ang pinto. Mula sa kadiliman ay nakita ko ang aking Ina at unti-unting tumulo ang aking mga luha..

Matutupad ko ang mga pangarap ko para sa aking Ina..

PS. Jeremy Vicencio ang pangalan ng batang nanalo..

###################################

Ito ay isinulat ko noong ika-23 ng Disyembre, 2005 sa aking Talaarawan noong ako'y nasa pamantasan pa lamang. Lumayas ako sa amin noong Hunyo, 2005 at bumalik na lamang bago ang pagsalubong sa bagong taon. Noong mga panahong iyon ay nabuhay akong mag-isa at walang sinuman ang tumulong sa akin kahit na ang mga taong itinuring kong kaibigan.

###################################

Ang araw na ito ay ang ika-limampu't isang kaarawan ng aking Nanay. Nagparamdam sya sa akin kaninang umaga pero hindi ko pinansin. Hindi ako sana'y na ipinapakita sa kanya ang aking pagmamahal.

Sa dami ng naranasan kong sakit sa buhay ay tila naging manhid na ako at tuluyan nang nawala ang kakayahan kong magmahal. Madalas ay isinisisi ko sa aking Ina kung bakit ganito ang buhay ko. Sana ay hinayaan na lamang nila akong mamatay noong bata pa ako habang namimilipit sa sakit dulot ng deformity ko.

Vollendung

1. Pumunta sa Enchanted Kingdom.
2. Maligo sa lawa sa loob ng crater ng Bulkang Taal
3. Ipakilala kay Punong Mangga na nakatamin sa isang isla sa Taal Lake
4. Manalangin sa kapilya ng Nuestra Señora de Milagrosa.
5. Pumunta sa Sagada sa panahong Bughaw ang Buwan at pagmasdan ang aninag nito sa tubig sa hagdan-hagdang palayan.
6. Manuod ng mga lumang pelikula (yung black and white, isama na rin natin ang mga pelikula nina John Lloyd at Bea).
7. Turuan kang magluto ng tatlong putahe.
8. Manuod ng concert ni Michael Buble
9. Sumakay sa Pasig River Ferry Service
10. Makilala at maging sobrang malapit kay Lola at sa iyong pamilya.

Isa sa mga huling napagkasunduan natin ay ang maghanda ng tig-isang listahan ng sampung mga bagay na gusto nating gawin kasama ang isa't-isa. Pagsasama-samahin natin ang mga ito at isa-isa nating gagawin. Kahit na tinigilan na natin agn pag-uusap ay gumawa pa rin ako ng listahan ko. Kung sakali man na hindi na talaga tayo matuloy, maganda pa ring malaman mo na tumupad pa rin ako sa napag-usapan natin.

Ununa ko na ang pagpunta sa Enchanted Kingdom dahil alam kong ilang beses nyo na itong binalak gawin ng mga naging boyfriend mo subalit lahat sila ay hindi natuloy. Gusto ko ang ideya na kung sino ang matutuloy na makasama mo papunta dito ay syang makakasama mo habambuhay. Gusto ko sana ako na ang taong iyon. Ang ikalawa, ikatlo at ika-apat ay pwede nating gawin kapag pumunta tayo sa amin sa Batangas. Gusto kong isama ka sa lugar kung saan ako isinilang, ang isla kung saan naroon ang Bulkang Taal. Gusto kong makita mo ang aking pinanggalingan, gusto kong mapalapit ka rin sa mga punong kumandong sa aking pagkabata. Dati ko pa gustong pumunta sa Sagada kasama ang taong mahal ko. Gusto kong maramdaman ang mainit mong yakap sa malamig na gabi habang bilog ang buwan. Kapag nag-live-in na tayo, lagi tayong manunood ng mga classical movies hanggang makatulog na magkayap. Gigisingin kita sa amoy ng inihanda kong agahan at sabay natin itong kakainin sa ibabaw ng kama. Alam kong hindi ka mahilig magluto pero gusto ko matuto ka ng kahit tatlong putahe man lang. Diba paborito mo si Michael Buble? Ikaw nga ang dahilan kung bakit ko sya nagustuhan e. Hindi na ako umabot noong kolehiyo sa Pasig River Ferry at naging busy na rin noong nagkatrabaho kaya hindi ko na nasubukang sumakay dito. Pareho tayong paboritong apo ng mga lola natin, yung sakin nga lang wala na kaya gusto ko sana maging malapit sa lola mo at sa pamilya mo. Hwag kang mag-alala malakas ang dating ko sa mga matatanda kaya kahit na masungit sya ay alam kong makukuha ko ang loob nya. Dapat lang maging mabait sya sakin dahil ako ang mag-aalaga sa apo nya, diba?